Η χειμωνιάτικη περιπλάνηση μου σε περιοχές της Νοτιοανατολικής Ασίας με έφερε στο πρώτο νεοσύστατο κράτος του 21ου αιώνα. Η Λαϊκή Δημοκρατία του Ανατολικού Τιμόρ βρίσκεται μεταξύ της νοτιοανατολικής Ασίας και του νότιου Ειρηνικού, ακριβώς πάνω από την Αυστραλία.
*Η φράση “Hadomi o Timor” που είναι γραμμένη στον τοίχο (φωτο 1) σημαίνει Σ’ αγαπώ Τιμόρ.
Αυτό το μακρόστενο νησί με το όνομα Τιμόρ, είναι σχεδόν τέσσερις φορές μεγαλύτερο από την Κρήτη και χωρισμένο στα δύο από την εποχή που οι Ευρωπαίοι είχαν τις αποικίες τους σε όλο τον κόσμο (16ο αιώνας). Σήμερα το δυτικό τμήμα του νησιού ανήκει στην Ινδονησία και το ανατολικό τμήμα είναι ανεξάρτητο κράτος με το όνομα Ανατολικό Τιμόρ.
Η λέξη Τιμόρ (τιμούρ) σημαίνει “ανατολή” στα μαλαϊκά. Στα πορτογαλικά το Ανατολικό Τιμόρ μεταφράζεται σε Timór-Leste ενώ στα ελληνικά “Ανατολική Ανατολή”.
Αφού περιπλανήθηκα για περίπου ενάμισι μήνα εν μέσω τυφώνων, πλημμυρών και εκτεταμένων κατολισθήσεων σε περιοχές των Φιλιππίνων, στο Μαλαισιανό Βόρνεο, την Σουμάτρα και το Μπρουνέι, με πτήση της aero Dili προσγειώθηκα στο αεροδρόμιο Presidente Nicolau Lobato.
Ποιος θυμάται έναν από τους κορυφαίους εθνικούς ήρωες της χώρας τον Nikolau Lobato, τον Τσέ Γκεβάρα του Αν.Τιμόρ, μία από τις εξέχουσες ηγετικές μορφές της αντίστασης, ο οποίος τα πρώτα χρόνια του απελευθερωτικού αγώνα έπεσε στο πεδίο της μάχης.
Για να γίνει κατανοητή η αιματηρή ιστορία αυτού του μαρτυρικού τόπου, θα πρέπει να ξετυλίξουμε λίγο το ιστορικό κουβάρι του Αν. Τιμόρ.
Το 1975 με πρωτοπόρο το αριστερό, μαρξιστικού προσανατολισμού κόμμα FRETILIN (Frente Revolucionária do Timor-Leste Independente) (Επαναστατικό Μέτωπο για ένα Ανεξάρτητο Ανατολικό Τιμόρ) κατάφερε ο λαός να διώξει τους αποικιοκράτες Πορτογάλους. Ο Nikolau Lobato, ένας αγωνιστής πρώτης γραμμής, γίνεται ο πρώτος πρωθυπουργός της χώρας μετά από 400 χρόνια σκλαβιάς.
Εννέα μόλις ημέρες μετά την ανεξαρτησία του, ο Soeharto (Σουχάρτο), δικτάτορας της γειτονικής Ινδονησίας, εισβάλει στο Αν. Τιμόρ και με την βοήθεια των ΗΠΑ καταλαμβάνει την περιοχή.
Πριν πέσει η πρωτεύουσα στα χέρια των Ινδονησίων ο Nikolau Lobato γίνεται πρόεδρος της Λαϊκής Δημοκρατίας του Ανατολικού Τιμόρ και μαζί με την ηγετική ομάδα των FRETILIN καταφεύγουν στα βουνά της ενδοχώρας αρχίζοντας έναν πολυετή και αιματηρό ανταρτοπόλεμο.
Μετά από 3 χρόνια σκληρών μαχών ο Nikolau Lοbato πέφτει νεκρός σε ενέδρα των ινδονησιακών ειδικών δυνάμεων. Την πλήρως αποδυναμωμένη ένοπλη πτέρυγα του FALINTIL αναλαμβάνει ο Xanana Gusmãο ο οποίος συνεχίζει τον ανταρτοπόλεμο στα βουνά προσπαθώντας να σταματήσει την βάναυση κατοχή των Ινδονησίων η οποία σε διάστημα 24 χρόνων, σκότωσε περίπου 300.000 ανθρώπους (πάνω από το 1/3 του πληθυσμού) και κατέστρεψε το 85% των κατοικιών και των υποδομών.
Η πτώση του δικτάτορα Σουχάρτο, η αντίσταση του λαού και ο μαχόμενος εξόριστος ακτιβιστής δικηγόρος José Ramos-Horta, ανάγκασαν τον ΟΗΕ να διεξάγει δημοψήφισμα το 1999. Το συντριπτικό αποτέλεσμα υπέρ της ανεξαρτησίας δεν άρεσε στις παραστρατιωτικές ομάδες που υποστηρίζονταν από τον ινδονησιακό στρατό οι οποίες μετά το αποτέλεσμα άρχισαν να σφάζουν, να βιάζουν και να καταστρέφουν.
Μέσα σε αυτό το κλίμα τρομοκρατίας που επικρατούσε, 500.000 κάτοικοι του ανατολικού Τιμόρ οδηγήθηκαν στην προσφυγιά. Κάτω από την πίεση της διεθνούς κοινότητας, για τα εγκλήματα των εισβολέων η πλειοψηφία των μελών του ΟΗΕ ανάγκασε το Ινδονησιακό κράτος να δεχθεί την εγκατάσταση ειρηνευτικών δυνάμεων. Για περίπου δυόμισι χρόνια ο ΟΗΕ είχε την διακυβέρνηση της χώρας και στις 20 Μαΐου του 2002 το Αν. Τιμόρ αναγνωρίστηκε ως επίσημο κράτος.
Πρώτος Πρόεδρος του ανεξάρτητου Ανατολικού Τιμόρ έγινε ο Xanana Gusmãο. Ο Gusmão θρυλικός μαχητής της αντίστασης όπως αναφέραμε παραπάνω, πολεμούσε για 17 χρόνια στα βουνά τον κατακτητή και τα τελευταία 7 χρόνια πριν την ανεξαρτησία της χώρας του, έμεινε φυλακισμένος στα μπουντρούμια του δικτάτορα Σουχάρτο.
Ο Xanana Gusmãο. ο Νέλσον Μαντέλα του Ανατολικού Τιμόρ» εκτός από ατρόμητος μαχητής ήταν και ο εθνικός ποιητής της χώρας του.
«Ψηλά στις βουνοκορφές του Τιμόρ
Το γρασίδι μεγαλώνει
Και ζεσταίνει τα σπασμένα κόκαλα
Ενός μαχητή που έπεσε.
Κάτω στις χορταριασμένες πεδιάδες του Τιμόρ
Ένα λουλούδι δείχνει
Και ομορφαίνει τα οστά
Ενός μαχητή που έπεσε»
«Η ανεξαρτησία είναι σαν ένα λευκό κομμάτι χαρτί
όπου μπορούμε να γράψουμε τα όνειρά μας και να ονειρευτούμε
την ευτυχία για τα παιδιά μας».
Xanana Gusmão
Φτάνοντας στο αεροδρόμιο της πρωτεύσας Dili διαπίστωσα ότι το μέγεθος του δεν ξεπερνά το αεροδρόμιο ενός μικρού κυκλαδίτικου νησιού. Ο διεθνείς αερολιμένας της χώρας δέχεται μία με δύο πτήσης ημερησίως. Μη ξεχνάτε ότι το Αν. Τιμόρ είναι ο λιγότερος επισκέψιμος προορισμός της Νοτιοανατολικής Ασίας.
Εκεί με περίμενε ο Jonias, (Ιωνάς) γιός ενός ιστορικού μαχητή του FALINTIL, ένας από τους εναπομείναντες εμβληματικούς αντάρτες που έζησαν για δεκαετίες στα δάση και τα βουνά, πολεμώντας τους εισβολείς.
Η παρακάτω φωτογραφία ( Α) είναι από εκδήλωση μνήμης στην οποία βλέπουμε τον ηγέτη της αντίστασης και σημερινό πρωθυπουργό της χώρας Xanana Gusmão να αγκαλιάζει τον παλιό του σύντροφο από τα χρόνια του ένοπλου απελευθερωτικού αγώνα. Στην (Β) φωτογραφία βλέπουμε τον Ιωνά ο οποίος για κάποιες μέρες θα ήταν ο σύντροφος-ξεναγός μου και στην φωτογραφία (Γ ) βλέπουμε πάλι τον πατέρα του Ιωνά να φέρει στο αριστερό του στήθος το επίσημο παράσημο των αναγνωρισμένων βετεράνων της Αντίστασης, ενώ στο κεφάλι φοράει το παραδοσιακό μαντήλι το οποίο αποτελούσε κομμάτι της ανεπίσημης στολής των ανταρτών.
Ο Ιωνάς ωραίος τύπος με στιλ rastafari, διέθετε ένα jeep και μιλούσε καλά αγγλικά. Τα τελευταία χρόνια που η χώρα του προσπαθεί να ορθοποδήσει και να μπει στον χάρτη των τουριστικών προορισμών εξασκεί που και που το επάγγελμα του ξεναγού. Με τον Ιωνά θα κάναμε το ορεινό κομμάτι της χώρας οπού οι δρόμοι έχουν αρκετά προβλήματα.
Την πρώτη μέρα η περιήγηση μου στην πρωτεύουσα ξεκίνησε από το μουσείο της αντίστασης, τις φυλακές οπού μαρτύρησαν οι αγωνιστές την εποχή της αποικιοκρατίας και της κατοχής από την Ινδονησία.
Η παρακάτω φωτογραφία αναφέρεται σε ένα θύμα της σφαγής της Σάντα Κρουζ, γνωστή και ως σφαγή του Ντίλι η οποία συνέβη στις 12 Νοεμβρίου 1991. Πρόκειται για καρτέλα αναγνώρισης από διαδικασία εκταφής η οποία γράφει: Eugenio da Silva Saldanha: Αυτά τα ρούχα βρέθηκαν κατά τη διαδικασία εκταφής οστών στο νεκροταφείο της Χέρα (Hera).
Κατά την πολύχρονη πορτογαλική δικτατορία του Σαλαζάρ Το Ανατολικό Τιμόρ ήταν τόπος εξορίας και φυλακής για Πορτογάλους αγωνιστές της αντίστασης, αναρχικούς και κομμουνιστές.
Άλλα ενδιαφέροντα σημεία της πόλης ήταν το τεράστιο νεκροταφείο Santa Cruz με τους πολύχρωμους τάφους αγωνιστών και οι τοπικές αγορές τροφίμων και ειδών λαϊκής τέχνης.
Το απόγευμα έπιασα την παραλιακή οδό και πηγαίνοντας ανατολικά είδα στην κορυφή του ακρωτηρίου το ορόσημο της πόλης. Ο Cristo Rei, ο Βασιλιάς Χριστός, ένα άγαλμα ύψους 27 μέτρων, έστεκε με τα χέρια ανοιχτά επάνω σε μια τεράστια υδρόγειος σφαίρα.
Χρειάζεται να ανέβεις 570 σκαλοπάτια έως την βάση του αγάλματος οπού από εκεί η πανοραμική θέα του νησιού είναι εκπληκτική.
Το βραδάκι περπατώντας στην ήσυχη και σκοτεινή πρωτεύουσα ανακάλυψα το μαγειρείο του μοναδικού Τούρκου που ζει στο Αν. Τιμόρ. Ένα μήνα περιπλανώμενος στην Ν.Α. Ασία είχα πήξει στα ρύζια τα ψάρια και τα γλυκόξινα κοτόπουλα. O Hakan μάστορας στις μικρασιάτικες λιχουδιές κυνηγημένος από τον Ερντογάν λόγω των αριστερών του πεποιθήσεων, ήρθε πριν 10 χρόνια και ως πολιτικός πρόσφυγας ρίζωσε στην καινούργια του πατρίδα.
José Ramos-Horta (πρόεδρος του Αν. Τιμόρ)
« Η χώρα μου είναι μια νεαρή, ατελής και ζωντανή δημοκρατία. Η χώρα μου είναι μια όαση ειρήνης, ανοχής και ελευθερίας.
Είμαστε μια πολυπολιτισμική, πολυθρησκευτική, πολύγλωσση και πολυεθνική κοινωνία. Με ταπεινότητα συνεχίζουμε να χτίζουμε τη χώρα, που είναι ανοιχτή στον κόσμο, ανεκτική, απαλλαγμένη από μίσος και βία.
Τα κράτη μπορούν να κερδίσουν περισσότερα από την ελεύθερη κυκλοφορία ανθρώπων και αγαθών παρά από την κατασκευή τειχών».
Η παραπάνω ομιλία έγινε στις 23 Σεπτεμβρίου του 2023 στα Ηνωμένα Έθνη.
Ζηλεύω βλέποντας αυτήν την μικρή και φτωχή χώρα που προσπαθεί να ορθοποδήσει έχοντας μπροστάρηδες τέτοιους φωτισμένους ηγέτες.
Ο πρόεδρος José Ramos-Horta από την ηλικία των 18 ετών εξορίστηκε από την πατρίδα του και ποτέ δεν σταμάτησε να αγωνίζεται για τα δικαιώματα και την ανεξαρτησία του Ανατολικού Τιμόρ.
Ήταν το νεότερο άτομο που απευθύνθηκε στα Ηνωμένα Έθνη, και έπεισε τους εκπροσώπους των Ηνωμένων Εθνών να εγκρίνουν ένα ψήφισμα το οποίο θα υποστηρίζει την ανεξαρτησία του Ανατολικού Τιμόρ. Ήταν αυτός που με την φωνή του έστρεψε την προσοχή του κόσμου στα δεινά του της χώρας του.
Το 1996 ο ακτιβιστής και σημερινός πρόεδρος José Ramos-Horta βραβεύτηκε με το Νόμπελ Ειρήνης και είναι σταθερός υποστηριχτής της κρατικής υπόστασης και αυτοδιάθεσης του παλαιστινιακού λαού.
Ένα μήνα πριν βρεθώ στο Τιμόρ είχε διοργανώσει διεθνή μαραθώνιο με θέμα «Τρέξε για την Παλαιστίνη».
Τις επόμενες μέρες πιάσαμε τα βουνά.
Ο ορεινός δρόμος προς το Maubisse ελίσσεται μέσα από ορυζώνες, παραδοσιακά χωριά και δάση από σανταλόξυλο, ευκάλυπτους και καφεόδενδρα.. Ο κακός χωματόδρομος καταλήγει στο χωριό Hato Builico (2,000m) και από εκεί όσοι είναι λάτρεις της πεζοπορίας μπορούν σε 3 με 4 ώρες να φτάσουν στην κορυφή του Ramelau (2,986m).
Ένας από τους λόγους που σταματήσαμε στο όμορφο ορεινό Aileu ήταν η προτομή του Nikolau Lοbato. Σε αυτή την περιοχή έπεσε μαχόμενος από τον Prabowo Subianto επικεφαλή των ειδικών δυνάμεων της Ινδονήσιας και γαμπρός του δικτάτορα Σουχάρτο.
Τριανταένα χρόνια κράτησε η δικτατορία του Σουχάρτο στην Ινδονησία και η μετάβαση στην Δημοκρατία μη νομίζετε ότι άλλαξε και πολλά. Στις τελευταίες εκλογές ο Prabowo Subianto γαμπρός του δικτάτορα Σουχάρτο (ο εκτελεστής του Nikolau Lοbato ) έγινε ο νέος πρόεδρος της Ινδονησίας.
Ο αθεόφοβος ένα χρόνο μετά την προεδρία του, ανακήρυξε τον πρώην δικτάτορα Σουχάρτο σε «εθνικό ήρωα ». Όπως βλέπετε, υπάρχουν και χειρότερα στις κατ’ επίφαση δημοκρατίες που υπάρχουν ανά τον κόσμο.
Τα εκπληκτικά ορεινά τοπία και τα χωριά με τις παραδοσιακές φτωχικές αχυροκαλύβες με τους ταπεινούς και πρόσχαρους κατοίκους τους, ήταν τα δυνατά σημεία αυτής της περιήγησης. Μου έκανε τρομερή εντύπωση πως ένας λαός που για αιώνες έζησε κάτω από τον ζυγό του κατακτητή μπορεί και παραμένει τόσο ΄΄ζεστός΄΄ και φιλόξενος σε έναν δυτικό επισκέπτη.
Τις επόμενες ήμερες κινήθηκα ανατολικά, παράλληλα με την βόρεια ακτογραμμή του νησιού, προκειμένου να δω τα ψαροχώρια και την δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας.
Η πρώτη στάση μου ήταν στο κοιμητήριο – πάρκο Metinaro. η πλαγιά φιλοξενεί τις σορούς των μαχητών και ηρώων του κινήματος της αντίστασης, οι οποίοι έπεσαν στον αγώνα για την ανεξαρτησία του Ανατολικού Τιμόρ. Ο νέος Τιμορέζος φίλος μου με τον οποίον θα κάναμε μαζί την διαδρομή προς τα ανατολικά με οδήγησε στον τάφο του εικοσιενιάχρονου αδελφού του. Δεν υπάρχει οικογένεια στο Αν. Τιμόρ που δεν έχει θάψει τουλάχιστον ένα μέλος της οικογένειας του στην διάρκεια του απελευθερωτικού αγώνα.
Ο παραλιακός δρόμος προς το Baucau είναι η χαρά του ψαροφαγά . Στην άκρη του δρόμου σε πολλά σημεία της διαδρομής, βλέπεις να στέκονται καρφωμένα σε λεπτούς πασσάλους λαχταριστά φρέσκα ψάρια τα οποία είναι προς πώληση. Λίγα μέτρα παρακάτω διακρίνεις τους ψαράδες που έχουν βγάλει την βάρκα στα ρηχά και μαζεύουν την ψαριά τους από τα δίχτυα. Οι παραδοσιακές ξύλινες βάρκες είναι το σήμα κατατεθέν της χώρας. Οι ψαράδες με τα σκαριά τα οποία έχουν πλευρικά στηρίγματα για ισορροπία, είναι εξ ολοκλήρου ΄΄handmade΄΄ και οι περιοχές αλιείας είναι κυρίως οι παρθένοι κοραλλιογενείς ύφαλοι.
Κατά μήκος της παράκτιας διαδρομής, οι τιρκουάζ θάλασσες με τις παραλίες από λεπτή λευκή άμμο ήταν πραγματικά δέλεαρ για μια βουτιά. Αλλά αυτή η δροσερή απόλαυση θεωρείται στην περιοχή ρώσικη ρουλέτα.
Στις ανατολικές παραλίες του Ανατολικό Τιμόρ είναι πολύ επικίνδυνο να κολυμπήσεις ή ακόμα και να περπατήσεις στη θάλασσα.
Οι κροκοδείλοι μήκους έως και 6 μέτρων κολυμπούν ελεύθερα χωρίς να απειλούνται από τον άνθρωπο, διότι οι κάτοικοι εκτός ότι θεωρούν τον κροκόδειλο ιερό ζώο πιστεύουν ότι είναι και πρόγονός τους. Επίσης, η παράδοση λέει ότι το νησί Τιμόρ είναι το σώμα ενός μυθικού κροκοδείλου και η θανάτωση ενός κροκοδείλου θεωρείται βαριά αμαρτία.
Η κυβέρνηση έχει εντάξει αυτή την παράδοση στους νόμους καθιστώντας τον κροκόδειλο του αλμυρού νερού αυστηρά προστατευόμενο είδος.
Τα τελευταία χρόνια οι επιθέσεις κροκοδείλων έχουν αυξηθεί κατακόρυφα (είναι πλέον 10 φορές πιο θανατηφόρες από τον δάγκειο ιό που μεταδίδεται μέσω των κουνουπιών). Ωστόσο η κοινωνία πιστή στις τοπικές θρησκευτικές παραδόσεις θεωρεί ότι το θύμα έχει διαπράξει κάποια σοβαρή αμαρτία, ή έχει δείξει ασέβεια προς τη φύση και τους προγόνους. Ο «Παππούς Κροκόδειλος» θεωρείται ένας αλάνθαστος και δίκαιος δικαστής. Οι ιστορίες με τις θρησκείες συνήθως έχουν ΄΄πολύ δράκο΄΄ μα στην συγκεκριμένη τοπική θρησκεία η ιστορία έχει… κροκόδειλο.
Μέχρι και ο εθνικός ποιητής Xanana Gusmão έγραψε για το Ιερό Τοτέμ
«Ο θρύλος λέει
και ποιος είμαι εγώ να μην το πιστέψω!
Ο ήλιος σκαρφαλωμένος πάνω στη θάλασσα
άνοιξε τα μάτια του
και με τις ακτίνες του
έδειξε έναν δρόμο
Από τα βάθη του ωκεανού,
ένας κροκόδειλος που αναζητούσε ένα πεπρωμένο
εντόπισε την πηγή φωτός και εκεί αναδύθηκε
Έπειτα, κουρασμένος, τεντώθηκε
στον χρόνο
και το άμορφο δέρμα του μεταμορφώθηκε
σε μια οροσειρά
όπου γεννιόντουσαν
και πέθαιναν άνθρωποι.
Παππούς κροκόδειλος»
Η περιπλάνηση μου συνεχίστηκε στα δεκάδες παραδοσιακά ψαροχώρια με τους καλοκάγαθους κατοίκους και τα χαμογελαστά πρόσωπα των παιδιών που βλέποντας τους σου έδιναν την αίσθηση της πληρότητας.
Το Αν. Τιμόρ είναι μια φτωχή χώρα όπου η συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού επιβιώνει από τη γεωργία και την αλιεία, και το ποσοστό φτώχειας είναι περίπου στο 40%.
Το μεσημέρι φτάσαμε στο Baucau, την δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας με περίπου 15.000 κατοίκους. Το Baucau την εποχή της αποικιοκρατίας ήταν ένα χωριό και ονομαζόταν Βίλα Σαλαζάρ από τον πορτογάλο δικτάτορα Αντόνιο Σαλαζάρ. Τοπική κουζίνα βρήκαμε σε μία παραδοσιακή Pousada. Οι Pousadas είναι τα παλιά ιστορικά κτήρια που χρησιμοποιούνται συνήθως ως καταλύματα και εστιατόρια.
Το απόγευμα γυρνώντας από τα γύρο χωριά σταματήσαμε σε κάποιες σήραγγες ενός λόφου οι οποίες είχαν κατασκευαστεί από τους Ιάπωνες. Κατά τη διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου το ουδέτερο πορτογαλικό Αν. Τιμόρ κατέλαβαν προληπτικά οι συμμαχικές αυστραλιανές και ολλανδικές δυνάμεις. Το 1942 οι Ιάπωνες εισέβαλαν στο νησί, και έδειξαν το απάνθρωπο πρόσωπό τους. Οι φόνοι, οι βιασμοί, οι λεηλασίες και οι εμπρησμοί κτιρίων ήταν σε ημερήσια διάταξη. Από την άλλη πλευρά οι Αυστραλοί άρχισαν τον ανταρτοπόλεμο και η αεροπορία τους έριχνε «επί δικαίων και αδίκων».
Το 15% του συνολικού πληθυσμού του Αν. Τιμόρ σκοτώθηκε μέχρι το τέλος του πολέμου και η ουδέτερη Πορτογαλία που ήταν ανύπαρκτη όλο αυτό το διάστημα βρήκε την ευκαιρία να ξανακατσικωθεί στην περιοχή, παρά τη γενική τάση που υπήρχε την εποχή εκείνη για τερματισμό του αποικιών.
Την ημέρα που βρισκόμασταν λίγο έξω από την πόλη Laleia, γενετήρια του αγωνιστή ποιητή και πρωθυπουργό Xanana Gusmão, πέσαμε πάνω σε ένα απίστευτο μποτιλιάρισμα.
Σε έναν χωματόδρομο στο πουθενά, ήταν στημένο ένα τεράστιο κιόσκι που από κάτω ήταν μαζεμένος πάρα πολύς κόσμος. Χωρίς καν να ρωτήσω τον οδηγό τι συμβαίνει. με το που σταμάτησε το αυτοκίνητο στο μποτιλιάρισμα, κατέβηκα κάτω και με την φωτογραφική μηχανή στο χέρι έτρεξα προς το σημείο του όχλου. Στο κέντρο του στεγάστρου υπήρχε ένα υπερυψωμένο ρινγκ συρματοπλεγμένο. οπού οι θεατές περίμεναν με ανυπομονησία να ξεκινήσουν οι μάχες.
Στο πλάι στέκονταν κάποιοι τύποι που κρατούσαν στα χέρια τα κοκόρια τους και με τα μάτια τους ΄΄έψαχναν΄΄ να βρουν έναν πιθανά εύκολο αντίπαλο.
Αυτός ο βάρβαρος στοιχηματικός αγώνας κοκορομαχίας γνωστής ως Futu Manu, είναι μια πανάρχαια παράδοση στο Αν. Τιμόρ και όχι μόνο.
Αυτό όμως το εξαιρετικά δημοφιλές «άθλημα» αποτελεί βαθιά ριζωμένο κομμάτι της κουλτούρας της χώρας το οποίο λένε (!) πως συμβολίζει τον ανδρισμό και την τοπική ταυτότητα.
Αυτό το αισχρό έθιμο είναι ανδρική υπόθεση και οι γυναίκες τους απέχουν αυστηρά. Πριν αρχίσει η μάχη, προσαρμόζουν στα πόδια των πετεινών μικρές λεπίδες προκειμένου ο αγώνας να είναι αιματηρός και φονικός. Τα στοιχήματα από τους θεατές έπεφταν βροχή και οι νικητές εκτός από τα μετρητά έπαιρναν και τον ηττημένο πετεινό ο οποίος κατέληγε στο βραδινό τραπέζι.
Απομακρύνθηκα από τον χώρο διότι είμαι κάθετα αντίθετος από τέτοιοι είδους «θεάματα»
Κοκορομαχίες, ταυρομαχίες, κυνομαχίες και άλλες τέτοιες κτηνωδίες θα έπρεπε οι κοινωνίες να έχουν καταργήσει.
Ο άνθρωπος αυτοανακηρύχθηκε ως το κυρίαρχο ον στον πλανήτη εκμηδενίζοντας τα υπόλοιπα ζώα. Τα δολοφονούμε στα εργαστήρια πειραμάτων για να φτιάχνουμε καλλυντικά, τα δολοφονούμε για να τους κλέψουμε τη γούνα, τα βασανίζουμε και τα περιορίζουμε στα τσίρκο, τα ροντέο, στους ζωολογικούς κήπους και στα θαλάσσια πάρκα.
Και ενώ όλοι ξέρουμε τι συμβαίνει στα καημένα τα ζώα ελάχιστοι μιλάμε γι’ αυτό και ακόμα λιγότεροι επιθυμούν να ακούσουν.
Ο δρόμος για το βροχερό Díli ήταν σχετικά καλός. φτάσαμε με το που έπεσε η νύχτα και ευτυχώς σταμάτησε η βροχή. Η θαλάσσια αύρα έκανε ευχάριστη την τελευταία νυχτερινή βόλτα στην πόλη.
Το βραδινό μου το πήρα σε ένα υπαίθριο κιόσκι οπού έψηναν ψάρια και τα πρόσφεραν μαζί με ένα πιάτο αχνιστό ρύζι. Τα τραπεζάκια που είχαν γεμίσει την πλατεία, ήταν γεμάτα από φοιτητοπαρέες οι οποίοι με τα βιβλία τους παραμάσχαλα καλαμπούριζαν τρώγοντας και πίνοντας.
Η επίσκεψη μου στο Ανατολικό Τιμόρ ήταν μια εξαιρετικά αξέχαστη εμπειρία.
Αυτό που διαπίστωσα είναι ότι παρά τις οικονομικές δυσκολίες οι ντόπιοι ξεχωρίζουν για την καλοσύνη, την αλληλεγγύη και την προθυμία τους να μοιραστούν ό,τι έχουν.
Στην περίοδο της κατοχής αυτός ο λαός αντιστάθηκε και ανέπτυξε ισχυρά κινήματα αντίστασης, καταφέρνοντας να κερδίσει την ανεξαρτησία του. Πάρα τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει το προσδόκιμο ζωής αυξήθηκε. Από τα 48,5 έτη που ήταν το 1990 σήμερα είναι στα 69,5 έτη.
Την επομένη μέρα πήρα το αεροπλάνο και με πολλούς ενδιάμεσους σταθμούς έφτασα στο νησί Siberut προκειμένου να γνωρίσω την φυλή Mentawai
Η συνέχεια του οδοιπορικού σε επόμενη ανάρτηση.
